Κάτι τρέχει στον Έβρο

Συνεχώς επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση το θέμα με την "επέλαση" Τούρκων επισκεπτών στην Αλεξανδρούπολη, αλλά και γενικά με τις "επενδύσεις" τουρκικών συμφερόντων στην περιοχή.

Όπως είναι γνωστό, ο Δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Γιάννης Ζαμπούκης στις δημόσιες τοποθετήσεις του κάνει λόγο πλέον για "αθόρυβο εποικισμό" του Έβρου.

Ο βουλευτής Έβρου Πάρης Παπαδάκης μόλις προχθές μιλούσε για πιθανό "σχέδιο" που βρίσκεται πίσω από αυτήν τη συνεχή αύξηση Τούρκων τουριστών. Συγκεκριμένα ανέφερε στην ραδιοφωνική εκπομπή του Δημήτρη Κολιού πως "είναι πάρα πολύ επικίνδυνο" το να ανοίγουν καταστήματα οι Τούρκοι στην Αλεξανδρούπολη και δεν πρέπει να το βλέπουμε "αθώα". 

Τις αλλαγές που συμβαίνουν στην πόλη τις βλέπουμε όλοι καθημερινά. Σε άλλους αρέσουν και σε άλλους όχι. Άλλοι τις επικροτούν και άλλοι αντιδρούν. Ας προσπαθήσουμε να ξεκαθαρίσουμε κάποια πράγματα και να λύσουμε ορισμένες απορίες.

Γιατί έρχονται οι Τούρκοι στην Αλεξανδρούπολη;

Το φαινόμενο άρχισε σιγά σιγά και αυξήθηκε απότομα τα δύο τελευταία χρόνια. Βασικός λόγος ήταν τα μέσα μαζικής δικτύωσης. Όσοι είχαν έρθει εδώ, "ανέβαζαν" βίντεος και φωτογραφίες σε Facebook, X, Instagram, Youtube, με εντυπώσεις σχεδόν κατά κανόνα θετικές. Με μια απλή περιήγηση στο διαδίκτυο, θα διαπιστώσει κάποιος ότι σπάνια θα βρεθεί χρήστης να έχει αρνητική άποψη για την επίσκεψή του στην Αλεξανδρούπολη.

Όλο αυτό έγινε μόδα, βασικά στην Κωνσταντινούπολη, από την οποία είναι εύκολο κάποιος να έρθει για ένα διήμερο. Όσοι ήθελαν να ξεφύγουν από την καθημερινότητα, είναι εύκολο και εφικτό να προτιμήσουν την Αλεξανδρούπολη. Γι' αυτό έρχονται Τούρκοι μόνο για δύο ή τρεις ημέρες και σπάνια για περισσότερες. Κατά κανόνα επίσης, αυτοί οι άνθρωποι ανήκουν σε ανώτερες οικονομικές τάξεις, αλλά σπάνια στην ανώτατη. Αυτοί λοιπόν οι άνθρωποι, όταν έχουν μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο (καλοκαιρινές άδειες, χειμερινές διακοπές) δεν επιλέγουν την Αλεξανδρούπολη, αλλά τη Θεσσαλονίκη, την Αθήνα, τα νησιά, την υπόλοιπη Ευρώπη. Η Αλεξανδρούπολη γι' αυτούς είναι για να "ξεφύγουν" ένα διήμερο από τη ρουτίνα.

Τον τελευταίο χρόνο όμως, παρατηρούμε να έχει αλλάξει η σύνθεση των επισκεπτών. Λιγότερη "λάμψη", πιο απλά αυτοκίνητα, γυναίκες με μαντίλες κλπ. Αυτό είναι αποτέλεσμα της "μόδας" για την Αλεξανδρούπολη. Ενώ στην αρχή σχεδόν όλοι οι επισκέπτες ήταν από την Κωνσταντινούπολη, τώρα έρχονται και από τη Ραιδεστό, την Αδριανούπολη, τα Μάλγαρα και άλλες περιοχές της ανατολικής Θράκης. Αυτό θα συνεχιστεί και θα γίνεται όλο και περισότερο φανερό.

Τότε θα αρχίσουν και τα προβλήματα. Υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να αλλάξει η φυσιογνωμία της πόλης, πράγμα που έχει ήδη αρχίσει να γίνεται. Υπάρχουν επισκέπτες από την υπόλοιπη Ελλάδα, αλλά και από τη Βουλγαρία ή τη Ρουμανία κλπ, που σχολιάζουν με αρνητική διάθεση το ότι "παντού βλέπεις Τούρκους και ακούς τουρκικά".

Ένα δεύτερο σημείο είναι οι επιλογές στο εμπόριο και στην εστίαση. Βλέπουμε πλέον ότι σε μεγάλη ζήτηση είναι οι γνώστες της τουρκικής γλώσσας, οπότε φυσιολογικά προτιμούνται νέα παιδιά της μουσουλμανικής μειονότητας. Αυτό είναι κάτι που δεν είναι παράνομο, ούτε μπορείς να το εμποδίσεις. Άλλωστε συνέβαινε πάντα στην Κομοτηνή και την Ξάνθη, όπου το ποσοστά της τουρκόφωνης μειονότητας είναι υψηλό. Εκεί είναι λοιπόν δεδομένο. Στην Αλεξανδρούπολη όμως είναι σημάδι, μικρό ή μεγάλο, αλλαγής φυσιογνωμίας της πόλης.

Δεύτερο σημείο οι αλλαγές στην εστίαση που προσανατολίζονται στην προσέλκυση Τούρκων. Το να αλλάζεις το μενού σου για να ταιριάζει στις προτιμήσεις τους, είναι ξεκάθαρα αλλαγή φυσιογνωμίας. Οι υπόλοιποι πελάτες θα σταματήσουν να σε προτιμούν, αφού πλέον δείχνεις κι εσύ ο ίδιος ότι σε ενδιαφέρουν οι Τούρκοι.

Οι αγορές που κάνουν οι Τούρκοι στην αγορά της Αλεξανδρούπολης, είναι συγκεκριμένες. Παίρνουν πράγματα που τους συμφέρουν οικονομικά ή έχουν "εικόνα" που παραπέμπει σε αγορά του εξωτερικού. Υπάρχουν προϊόντα που πραγματικά τους συμφέρουν. Στην Τουρκία το μοσχαρίσιο κρέας είναι ακριβό, το αλκοόλ πανάκριβο, το λάδι επίσης ακριβό. Είναι πολλά τα προϊόντα που έχουν τέτοια διαφορά τιμής.

Στην εστίαση μάλιστα, αυτές οι διαφορές είναι πολύ πιο σημαντικές. Στην Τουρκία είναι συγκεκριμένα τα καταστήματα που πωλείται ή καταναλώνεται αλκοόλ και η φορολόγηση αυτών βρίσκεται στα ύψη. Βγαίνεις για φαγητό και το μεγαλύτερο ποσοστό του λογαριασμού αφορά το κρασί ή το ρακί που κατανάλωσες και όχι τα "πιάτα". Οι τιμές των αλκοολούχων στις ταβέρνες της Αλεξανδρούπολης, αποτελούν από μόνες τους "κράχτη" για τους Τούρκους που δεν είναι θρησκευόμενοι.

Επίσης προτιμούνται ηλεκτρονικά προϊόντα (κινητά τηλέφωνα, playstation, υπολογιστές, κάμερες κλπ), τα οποία στην Τουρκία έχουν υψηλά τέλη εισαγωγής. Η αγορά τους από την Ελλάδα συμφέρει πάρα πολύ, αλλά υπάρχει και άλλος ένας επιπλέον λόγος που έχει σχέση με την αφαίρεση του ΦΠΑ, αφού το προϊόν προορίζεται για χρήση εκτός Ελλάδας. Όσον αφορά τα κινητά πάντως, εάν είναι αγορασμένα στο εξωτερικό, αυτό ανιχνεύεται αυτόματα και μετά από ένα τρίμηνο πρέπει να πληρώσεις τέλη (περίπου 100-150 ευρώ) για να συνεχίσεις να το χρησιμοποιείς.

Υπάρχει και το θέμα με τις αγοραπωλησίες ακινήτων και επιχειρήσεων. Εκεί τα πράγματα όμως είναι ξεκάθαρα. Η νομοθεσία σαφής. Εάν ένας Τούρκος είναι υπήκοος χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Γερμανία, Ολλανδία, Βέλγιο, Αυστρία κλπ) δεν έχει πρόβλημα να αγοράσει ακίνητο ή να επενδύσει ή να δραστηριοποιηθεί επιχειρηματικά στην περιοχή. Το ίδιο ισχύει και για τους Βούλγαρους ή τους Ρουμάνους. Αυτό δεν μπορείς να το εμποδίσεις χωρίς να παραβείς την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Εάν πάλι κάποιος επενδύει με την "κάλυψη" άλλου (που έχει δικαιώμα να επενδύσει), εκεί υπάρχει πρόβλημα, αλλά είναι μάλλον δύσκολο να επιβεβαιωθεί. Το ζήτημα δηλαδή αφορά τις δυνατότητες και την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών υπηρεσιών. Βέβαια υπάρχει και η περίπτωση της σύστασης εταιρειών από ξένους υπηκόους για αγορά ακινήτων, αλλά αυτοί είναι λίγοι συνολικά και μπορούν να ελεγχθούν αποτελεσματικά, εάν υπάρξει βούληση για κάτι τέτοιο.

Σταματούμε εδώ, ενώ θα μπορούσαμε να γράψουμε κι άλλα πράγματα γι' αυτό το φαινόμενο με τον τουρισμό εκ Τουρκίας στην Αλεξανδρούπολη. Οι παραπάνω διευκρινίσεις πιστεύουμε ότι δίνουν κάποιες ενδιαφέρουσες πληροφορίες. Το βασικό ζήτημα πάντως είναι αυτό που έχει σχέση με έναν θεμελιώδη κανόνα της αγοράς και της επιχειρηματικότητας που ισχύει σχεδόν πάντα: Ποτέ δεν στηρίζεσαι και δεν εξαρτάσαι από μία πηγή εισοδήματος κατά μεγάλο ποσοστό. Πρέπει να έχεις περισσότερες εναλλακτικές πηγές εισοδήματος, συνεργάτες, προμηθευτές και πελάτες, για να ελαχιστοποιήσεις τον βαθμό εξάρτησης από αυτούς.

Άρα, η Αλεξανδρούπολη δεν πρέπει να στηρίξει σε υπερβολικό βαθμό την τουριστική της ανάπτυξη μόνο στους Τούρκους επισκέπτες. Πρέπει να προσελκύσει τουρίστες και από άλλες περιοχές και οπωσδήποτε να μη διαμορφώσει τη φυσιογνωμία της, τις παροχές της, τις υποδομές της, στην εξυπηρέτηση των προτιμήσεων μόνο Τούρκων επισκεπτών. Αυτό μεσο-μακροπρόθεσμα (ίσως όμως και βραχυπρόθεσμα) θα της δημιουργήσει μεγάλο πρόβλημα.

newsroom © e-evros.gr